روستاهای هوشمند راهبردی برای توسعه پایدار مطالعه موردی: دهستان نازلو- شهرستان ارومیه

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 هیات علمی دانشگاه ارومیه

2 گروه جغرافیا- دانشگاه ارومیه

3 گروه جغرافیا دانشگاه ارومیه

چکیده

پیشرفت‌های تکنولوژیکی به ویژه در بخش حمل‌و‌نقل و ارتباطات و رواج اقتصاد سرمایه‌داری، ساختار فضایی بسیاری از سکونتگاه‌های بشری را تا حدود زیادی دگرگون ساخته است. ضعف الگوی مناسب، تصمیمات آنی قائم به فرد و پراکنده‌روی رشد روستایی هزینه‌های گزافی برای جامعه روستایی از جمله نابودی زمین ‌های کشاورزی و باغ ها به واسطه تغییر کاربری زمین، کاهش همبستگی اجتماعی، افزایش آلودگی ها و کاهش سلامت عمومی را به دنبال دارد. از این رو می توان گفت به کارگیری و استفاده از سیاست های رشد هوشمند برای مناطق روستایی، با توجه به اصول توسعه پایدار نیز ضروری می باشد. هدف این تحقیق بررسی سطح توسعه 8 روستا از دهستان نازلو از لحاظ شاخص‌های اجتماعی، زیست محیطی و زیرساختی است که با روش توصیفی تحلیلی انجام شده است. داده های مورد نیاز با استفاده از پرسشنامه تهیه و برای تحلیل آنها از نرم افزار SPSS استفاده شده و رتبه‌بندی روستاها با استفاده از مدل تحلیل خاکستری انجام گرفت. نتایج تحقیق نشان می‌دهد شرایط مناسبی برای رشد هوشمند در روستاهای مورد مطالعه وجود ندارد اما از لحاظ میزان توسعه شاخص‌های مورد بررسی روستاهای نازلو، تازه کند قاطرچی و تازه کند جنیزه به ترتیب رتبه‌های اول تا سوم را دارا هستند. بطور کلی نتایج ارائه شده نشان می دهد که مفهوم توسعه روستایی با رشد روستایی جابجا شده است زیرا نتایج نشان داد که اکثر روستاها از نظر وضعیت شاخصهای اکولوژیکی وضعیت به مراتب بدتری نسبت به سایر شاخصها دارند که مسئله اصلی پارادایم "توسعه پایدار" در کنفرانس ریو را بازگو می نماید.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


- اخوان تویسرگانی، شقایق.، تاج، شهره و صالحی، هما (1395). میزان تحقق اجرای هوشمند سازی در ارتقاء آموزش مدارس روستایی. فصلنامه علمی-پژوهشی جغرافیا (برنامه ریزی منطقه ای)، سال هفتم، شماره 1، صص 163 – 168
- ایزدی، حسن و برزگر، سپیده (1392). کارآفرینی و توسعه روستایی آموزه هایی از تجارب کشور چین. پژوهش های روستایی، دوره 4، شماره 4، صص 901-918.
- بریمانی، فرامرز و بلوچی، عثمان (1392).ارزیابی کیفیت زندگی در نواحی روستایی با استفاده از سامانه های هوشمند( منطق فازی ). پژوهش های روستایی، دوره 4، شماره 3، صص 585-613.
- بیات، مصطفی.، ستاری، زهره.،  محمدیان مصمم، حسن و رمضان جور نبیان، محمد (1395).از پراکنده روی تا رشد هوشمند: تحلیلی بر الگوی گسترش فضایی سکونتگاه های روستایی. مجله پژوهش و برنامه ریزی روستایی، سال5، شماره1، شماره پیاپی13، صص49 – 65.
- بیات، مقصود (1388). سنجش توسعه یافتگی روستاهای بخش کوار شهرستان شیراز با استفاده از روش تحلیل خوشه ای. جغرافیا و برنامه ریزی محیطی، سال بیستم.شماره پیاپی33، شماره 1، صص 113-131.
- تهمتن، ایمان و صدقی، شهرام (1390).کاربرد رایانه­های جیبی و تلفنهای هوشمند در دسترسی به اطلاعات سلامت. مجله دانشکده پیراپزشکی دانشگاه علوم پزشکی تهران،دوره 5، شماره 4، صص 57-65.
- حاجی نژاد، علی.، نوری، مرضیه و فضلعلی، زینب (1390). ارزیابی میزان بهره برداری دهیاران از فناوری اطلاعات و ارتباطات در مدیریت روستایی. پژوهش های روستایی، سال دوم، شماره دوم، صص 137 – 160.
- حسن نایبی، اسماعیل (1390). کشاورزی هوشمند. شیرین بیان، سال پنجم، شماره 19.
- حسینی، محمد حسن.، روحانی، محمد جعفر.، شفیعی، سید غفور و رجبی، سمیه (1392). برنامه ریزی حمل و نقل روستایی. همایش ملی معماری، شهرسازی و توسعه پایدار با محوریت از معماری بومی تا شهر پایدار ، صص 1-15.
-رهنما، رحیم و رزاقیان، فرزانه(1392). مکان یابی ساختمان های بلند مرتبه با تأکید بر نظریه رشد هوشمند شهری در منطقه 9 شهرداری مشهد.  مجله آمایش جغرافیایی فضا، سال سوم، شماره مسلسل نهم، صص 45-64.
- شاهرودی، علی اصغر.، چیذری، محمد و پزشکی راد، غلامرضا ( 1387). تأثیر تعاونی آب بران بر نگرش کشاورزان نسبت به مدیریت آب کشاورزی. مجله اقتصاد و توسعه کشاورزی، جلد 22، شماره 2، صص 71 – 85.
- صیدایی، سید اسکندر.، دهقانی، امیر و هدایتی مقدم، زهرا (1389). سنجش عملکرد فناوری اطلاعات و ارتباطات در مطالعه توسعه نواحی روستایی استان اصفهان. نشریه تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی، جلد 14، شماره 17، صص 5-24.
- عبدالله زاده(1389). سیستم توزیع هوشمند نهاده های کشاورزی. اولین کنگره چالش های کود در ایران، صص 1-5.
- علیزاده، جابر.، برقی، حمید.، رحیمی، حمزه و افشاری پور، علی ( 1392). سنجش و ارزیابی کیفیت زندگی در نواحی روستایی با استفاده از تکنیک روش تشابه به گزینه ی ایده آل فازی. پژوهش های روستایی، دوره 4، شماره 3، صص 615-640.
- عنابستانی، علی اکبر و جوانشیری، مهدی (1395). بررسی و تحلیل شاخص های توسعه هوشمند روستایی (مطالعه موردی: شهرستان بینالود). پژوهش و برنامه ریزی روستایی، سال 5، شماره 4، پیاپی 16، صص 187-212.
- عنابستانی، علی اکبر و جوانشیری، مهدی (1396). تأثیر پراکنده روی بر احساس امنیت کالبدی در سکونتگاه های روستایی (مطالعه موردی: شهرستان بینالود). نشریه علمی – پژوهشی برنامه ریزی توسعه کالبدی، سال دوم، شماره 3، پیاپی 7، صص 37 – 62.
- فراهانی، حسین و حاجی حسینی، سمیرا (1392). ارزیابی ظرفیتهای نواحی روستایی برای توسعه کارآفرینی و توانمندسازی روستاییان. پژوهش های روستایی، دوره 4، شماره 4، صص 715-748.
-قربانی، رسول و نوشاد، سمیه (1387). راهبرد رشد هوشمند در توسعه شهری. جغرافیا و توسعه، شماره 12، صص 163-180.
- قنبری، یوسف و برقی، حمید(1387). چالش های اساسی در توسعه پایدار ایران. راهبرد یاس، شماره 16، صص 218-234.
-کرده، نعمت و عزیزی، منصور ( 1392). درآمدی بر نظریه رشد هوشمند شهری. اولین همایش ملی جغرافیا، شهرسازی و توسعه پایدار-تهران، صص 1-9.
-لطفی، حیدر.،  احمدی، علی و حسن زاده فرجود، داود ( 1388). شاخص ها و مؤلفه های ضروری در برنامه ریزی و سیاست گذاری مسکن روستایی در ایران. فصلنامه جغرافیایی آمایش، شماره 7، صص 105- 128.
- ملکی، سعید و سجادیان، مهیار ( 1395). تبیین چالش های استقرار سامانه حمل و نقل هوشمند (ITS) در راه های روستایی کشور به منظور کاهش تصادفات. فصلنامه جغرافیا و برنامه ریزی شهری چشم انداز زاگرس، دوره هشتم، شماره 29، صص 131 – 151.
- میرزایی، حسین.، غفاری، غلامرضا و کریمی، علیرضا ( 1389). توانمندسازی، صنعتی شدن و عوامل زمینه ای مؤثر بر آن، پژوهش های روستایی. شماره 4، صص 99 – 129.
- نظم فر، حسین .، عشقی چهاربرج، علی و اسمعیلی، احمد (1397). تحلیل شاخص های رشد هوشمند شهری در مناطق شهر ارومیه. فصلنامه پژوهش های بوم شناختی شهری، سال نهم، شماره 1، پیاپی 17، صص 35-48.
Aina, Y. A. (2017). Achieving smart sustainable cities with GeoICT support: The Saudi evolving smart cities. Cities, 71, 49-58.
Caragliu, A., & Del Bo, C. F. (2019). Smart innovative cities: The impact of Smart City policies on urban innovation. Technological Forecasting and Social Change, 142, 373-383. Yuanyuan Wang, Ping Liu, Wenze Shi, Xinchun Yin (2017), A New Framework on Regional Smart Water, Procedia Computer Science, pp 122 – 128.
Daneshvar, M., Pesaran, M., & Mohammadi-ivatloo, B. (2018). Transactive energy integration in future smart rural network electrification. Journal of cleaner production, 190, 645-654.
DeRosa, M., McElwee, G., & Smith, R. (2019). Farm diversification strategies in response to rural policy: a case from rural Italy. Land use policy, 81, 291-301.
Docherty, I., Marsden, G., & Anable, J. (2018). The governance of smart mobility. Transportation Research Part A: Policy and Practice, 115, 114-125.
Fennell, S., Kaur, P., Jhunjhunwala, A., Narayanan, D., Loyola, C., Bedi, J., & Singh, Y. (2018). Examining linkages between Smart Villages and Smart Cities: Learning from rural youth accessing the internet in India. Telecommunications Policy, 42(10), 810-823.
Litman, T. (2005). Transportation Land Valuation Evaluating Policies And Practices That Affect The Amount Of Land Devoted To Transportation Facilities.
Liu, Y., Yu, N., Wang, W., Guan, X., Xu, Z., Dong, B., & Liu, T. (2018). Coordinating the operations of smart buildings in smart grids. Applied energy, 228, 2510-2525.
Lund, H., Alberg Qstergaard, P., Connolly, D & Vad Mathiesen (2017), Smart Energhy and Energhy Systems, Accepted Manuscript, pp 1 – 21.